Beskid Średni w pigułce

Beskid Średni w pigułce

Ta ciekawa grupa górska jest jedną z najmniej znanych turystom. Beskid Średni, znany także jako Beskid Makowski, może się jednak pochwalić licznymi ciekawostkami i przyrodniczymi atrakcjami. To tereny idealne do górskich wędrówek, a piękne miasta i miasteczka mogą zaskoczyć swymi zabytkami. Na co warto zwrócić uwagę, goszcząc w tym pięknym zakątku Polski?

Położenie Beskidu Średniego
Beskid Średni stanowi część Beskidów Zachodnich. Położony pomiędzy Beskidami: Żywieckim, Małym i Wyspowym, posiada swój specyficzny charakter. Najważniejszymi dolinami są tu doliny Raby oraz Skawy. Z pasm górskich wyróżnić tu należy natomiast Pasmo Koskowej Góry oraz Pasmo Lubomira i Łysiny. Do najważniejszych miast i osad na terenie Beskidu Średniego można natomiast zaliczyć Maków Podhalański, Myślenice, Kalwarię Zebrzydowską oraz Lanckoronę. Na uwagę zasługują również takie miejscowości, jak Koszarawa i Stryszawa, które świetnie sprawdzają się jako miejscowości o charakterze letniskowym.

Przyroda Beskidu Średniego
Beskid Średni, mimo dobrego zagospodarowania i intensywnie prowadzonego tu rolnictwa, może pochwalić się sporym bogactwem przyrody. Choć pola uprawne podchodzą tu nieraz pod same szczyty, na terenie tej grupy górskiej w dalszym ciągu można podziwiać wspaniałe lasy. Dęby, świerki i buki, wiązy górskie oraz jawory – takie drzewa można spotkać najczęściej w trakcie górskich wycieczek. Warto też zwrócić uwagę na rośliny pojawiające się w runie leśnym. Beskid Średni znany jest z wielu gatunków ziół oraz występowania wielu ciekawych roślin objętych ochroną. Są wśród nich i krokusy, i liczne widłaki czy przylaszczki. W wyższych partiach można natomiast podziwiać jodły oraz świerki. Nie brak na tym obszarze i starszych drzew, które można uznać za pomniki przyrody. Te najciekawsze można podziwiać w pobliżu Myślenic, a dokładniej – na terenie rezerwatu „Zamczysko nad Rabą”. Tu, wśród starych lasów jodłowych, można ujrzeć i inną atrakcję – średniowieczną wieżę, która miała w dawnych czasach bronić dostępu do Myślenic.
Beskid Średni znany jest również z dość bogatego świata zwierząt. Dominują tu przede wszystkim zwierzęta leśne: lisy, sarny, dziki oraz zające. Można tu spotkać również żmije i zaskrońce, czasem pojawia się tu również salamandra plamista. Dawniej często pojawiały się tu niedźwiedzie, jednak obecnie są one rzadkimi gośćmi w tej okolicy. Można tu również spotkać węża eskulapa, który w rejonie Myślenic na swe jedyne stanowisko w całych Beskidach Zachodnich.

Rzeki Beskidu Średniego
Doliny rzek są ważnymi z punktu turystyki i osadnictwa obszarami na terenie Beskidu Średniego. Te najważniejsze to dolina Skawy oraz Raby. Choć na tym obszarze nie brak licznych rzek i górskich potoków, to właśnie Skawa i Raba od wieków odgrywają najważniejszą rolę.
Skawa, która swe źródła ma na terenie Beskidu Żywieckiego, jest też naturalną granicą między Beskidem Żywieckim a Średnim. Jej malownicze zakola są ważnym elementem beskidzkiego krajobrazu. Nad Sakwą znajdują się dodatkowo tak atrakcyjne dla turystów miejscowości, jak Sucha Beskidzka oraz wieś Mucharz. Zupełnie inny charakter ma już Raba, która swe źródła ma w Gorcach. Zanim trafi ona na tereny Beskidu Średniego, musi pokonać teren pobliskiego Beskidu Wyspowego. Na obszarze Beskidu Średniego przepływa ona m. in. przez Myślenice, w pobliżu których można podziwiać jeden z piękniejszych przełomów tej górskiej rzeki. Jedną z większych atrakcji na tej rzece jest Jezioro Dobrzyckie, będące jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Pogórza Wielickiego.
Z innych rzek na terenie Beskidu Średniego wyróżnia się Skawinka, spływająca z pasma Koskowej Góry oraz potoki zasilające Sołę: Łękawka, Moszczanka oraz Pewelka. Są one ważnymi ciekami na obszarze Pasma Pewelskiego. Nad nimi ciekawymi miejscowościami są wsie Las oraz Kocoń.

Z dziejów Beskidu Średniego
Na terenie tej grupy górskiej osadnictwo (z niewielkimi wyjątkami) zaczęło rozwijać się dopiero pod koniec średniowiecza. Do najstarszych osad na tym terenie zalicza się wspominana już wieś Mucharz oraz Dobczyce, znane z wiekowej osady na Górze Zamkowej. Długi rodowód mają również Myślenice oraz pozostałe większe miasta tego regionu. Zdecydowana większość tutejszych wsi powstała jednak w XV oraz w XVI stuleciu, kiedy to na tereny Beskidu Średniego zawitała ludność pochodzenia wołoskiego. Dzięki nim rozwinęło się tu pasterstwo oraz rolnictwo, które do dnia dzisiejszego odgrywa bardzo ważną rolę w miejscowej gospodarce. W XVIII oraz XIX wieku spore znaczenie na tym obszarze miało również hutnictwo, jednak zdecydowana większość hut szkła została zlikwidowana pod koniec XIX wieku.
W dziejach tego regionu nie brak ważnych wydarzeń historycznych. Terenów tych nie omijały wielkie konflikty zbrojne, wśród których największe znaczenie miała konfederacja barska. Ciężkie boje, które toczyły się m. in. w okolicach Lanckorony oraz Suchej Beskidzkiej, do dnia dzisiejszego są tu wspominane. Nie brak też cennych pamiątek związanych z konfederacją barską. Sporo ważnych pamiątek związanych jest z kampanią wrześniową oraz z okresem II wojny światowej. Miejsca pamięci można tu spotkać w wielu miejscowościach, a każde z nich przypomina o poległych mieszkańcach tej ziemi.

Turystyka na obszarze Beskidu Średniego
Beskid Średni jest jedną z tych grup, której nie skaziła jeszcze masowa turystyka. Choć większe miasta są chętnie odwiedzane, na górskich szlakach nadal można cieszyć się ciszą i spokojem. Taka atmosfera panuje również w większości tutejszych wsi, w których można znaleźć idealne warunki do wypoczynku.
Turyści mogą tu odbyć wiele ciekawych wypraw, choć noclegi można tu znaleźć praktycznie tylko w większych miejscowościach. Brak tu jeszcze górskich schronisk, brak też większych ośrodków wypoczynkowych. Coraz lepiej jednak rozwija się tu agroturystyka, która pozwala na rozwój gospodarki w beskidzkich wsiach.

Pobierz jako PDF
 

NO COMMENTS

Leave a Reply