Oświęcim: miasto w cieniu obozu

1
707

Wydarzenia związane z okresem II wojny światowej odbiły się na charakterze współczesnego miasta. Do dziś Oświęcim kojarzony jest przede wszystkim z obozem koncentracyjnym Auschwitz – Birkenau. Ta największa fabryka śmierci do najważniejszy zabytek miasta, z powodu którego zaglądają tu wycieczki z całego świata. Warto jednak pamiętać, że historia tego miasta to nie tylko okres II wojny światowej. Ciekawa przeszłość Oświęcimia oraz inne zabytki na jego terenie sprawiają, że miasto to może okazać się wyjątkowym punktem dla wielu turystów. Lekcja historii najnowszej oraz odkrywanie tajemnic średniowiecznego miasta – oto atrakcje, na jakie mogą liczyć zaglądające tu wycieczki. Co zatem warto wiedzieć na temat tak znanego miasta, jakim jest Oświęcim?

Z dziejów Oświęcimia
Położone między Wisłą i Sołą miasto może się pochwalić długą historią. Już w XII wieku istniał tu gród kasztelański, który w XIII stuleciu otrzymał prawa miejskie. W początkach XIV wieku Oświęcim został stolicą samodzielnego księstwa, nad którym władzę sprawowali potomkowie Władysława Cieszyńskiego. Pomyślnym dla miasta okresem był wiek XVI, kiedy to Oświęcim zyskał wiele praw, w tym możliwość organizacji jarmarków. W okresie zaborów znalazło się miasto w granicach Austrii, co jednak nie utrudniało rozwoju przemysłu. Od XIX wieku pojawiają się liczne połączenia kolejowe, które w okresie II wojny światowej stały się jednym z głównych powodów założenia tu obozu nazistowskiego. W październiku 1939 roku miasto zostało włączone do III Rzeszy, wtedy też otrzymało nazwę Auschwitz. Położenie miasta oraz dobre połączenia kolejowe sprawiły, że już w maju 1940 roku podjęto decyzję o założeniu tu obozu koncentracyjnego. Pierwsi więźniowie pojawili się już w czerwcu, z kolei już w okresie jesiennym na terenie obozu zbudowano krematorium. W związku z ogromną ilością więźniów, w 1941 roku nastąpiła rozbudowa obozu. Założono wtedy obóz w Brzezince – KL Birkenau, powstawały też obozy filialne. Takich mniejszych obozów na terenie Górnego Śląska było około 40. Ta fabryka śmierci, w której zginęło przynajmniej 1, 5 miliona osób, działała aż do stycznia 1945 roku. Dziś tereny dawnych obozów są najważniejszym zabytkiem miasta, a jednocześnie – najważniejszym pomnikiem Męczeństwa Narodu Polskiego i Innych Narodów w całej Europie.

KL Auschwitz – Birkenau: muzeum, które uczy i wzrusza
Decyzja o urządzeniu na terenach dawnego obozu placówki muzealnej zapadła tuż po zakończeniu wojny. Miało ono przypominać o tym, do czego zdolny jest człowiek i do czego prowadzi nienawiść. W KL Birkenau można oglądać najsłynniejszą rampę kolejową świata, drewniane i murowane baraki oraz pozostałości wysadzonych krematoriów. Tu również wzniesiono w 1967 roku wyjątkowy pomnik. To Międzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu, który ze względu na bliskość krematoriów i rampy kolejowej ma wyjątkową wymowę. Na terenie KL Auschwitz można z kolei zobaczyć krematorium oraz murowane bloki, w których przebywali w spartańskich warunkach więźniowie. Wiele z nich zamieniono w ekspozycje muzealne, w których można oglądać osobiste pamiątki więźniów oraz archiwalne fotografie i dokumenty. Przedstawiono tu historię zagłady, udokumentowano również liczne akty grabieży, których ofiarami padali więźniowie. W blokach tych można zapoznać się również z warunkami, w jakich przebywali więźniowie oraz z ich codziennym życiem. Jeden z bloków poświęcony został w całości zagładzie Żydów, którzy stanowili najliczniejszą grupę wśród więźniów KL Auschwitz – Birkenau. Szczególnie istotna jest wystawa w bloku 11, znanym też jako Blok Śmierci. To tu zapadały wyroki, to w podziemiach tego bloku znajdowały się cele, w których umieszczano osoby skazane na śmierć głodową.

Nie tylko obóz, czyli zabytki Oświęcimia
Miasto Oświęcim, które kojarzone jest przede wszystkim z obozem, może się pochwalić i innymi, nieco mniej znanymi zabytkami. Ci turyści, którzy program swej wycieczki poszerzą o wizytę na Starym Mieście, będą mogli zobaczyć kilka ciekawych obiektów, które pokazują nieco inne, bardziej radosne oblicze miasta. Jednym z tych najważniejszych zabytków jest gotycki kościół z XV wieku, który po odbudowie w XVII stuleciu zyskał barokową formę.

Ciekawie prezentuje się również kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych, nad którym pieczę sprawują księża Salezjanie. To ciekawa budowla, której historia sięga XIV wieku. Warto też zwrócić uwagę na ratusz miejski oraz na pochodzącą z XIV wieku kaplicę św. Jacka. Wspaniałą atrakcją dla miłośników historii jest zamek piastowski, którego budowę rozpoczęto w XIII wieku. Rozbudowany w początkach XX wieku, uwagę przyciąga przede wszystkim charakterystyczną wieżą z XIV stulecia. Mieszczące się w jego murach muzeum to ciekawa ekspozycja, która pozwala lepiej poznać dzieje Oświęcimia – nie tylko te związane z II wojną światową i masową zagładą w pobliskim obozie.

Oświęcim to wyjątkowe miasto. Choć jego średniowieczne zabytki pozostają w cieniu obozu, i im warto poświęcić nieco uwagi. To miasto może okazać się przecież nie tylko miejscem kojarzonym z tragicznymi wydarzeniami, ale i kuszącym dla miłośników historii ośrodkiem turystycznym.

1 KOMENTARZ

  1. Jeszcze nigdy tam nie byłem, ale chciałbym się kiedyś wybrać, poznać historię żydów w oświecimu. Słyszałem, że warto odwiedzić muzeum obozu.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here