Żydzi, koronki i gotyckie świątynie, czyli uroki Bobowej

0
432

To piękne miasteczko może się pochwalić licznymi atrakcjami. Bobowa, znana z koronek i kultury żydowskiej, z pewnością zasłużyła sobie na uwagę turystów. Średniowieczny układ urbanistyczny oraz ciekawa zabudowa sprawiają, że w Bobowej na brak atrakcji nie można narzekać. Co warto zobaczyć w czasie wycieczki po jej terenie? Na jakie zabytki koniecznie trzeba tu zwrócić uwagę?
Zabytkowe świątynie
Parafia w Bobowej może się pochwalić długą historią, sięgającą XIV wieku. Wiadomo zatem, że powstała na już w czasach lokacji miasta. W mieście można zobaczyć dwa bardzo ciekawe kościoły, które znajdują się w pobliżu rynku. Cennym zabytkiem jest kościół parafialny, którego historia sięga XIV wieku. Już w XVI stuleciu awansował do rangi kolegiaty. Zniszczony przez pożar, został starannie odbudowany w XIX wieku, stając się jedną z najważniejszych ozdób miasteczka. Niestety stracił w tym czasie swe najbardziej charakterystyczne, gotyckie cechy, a jedną z nielicznych pamiątek z najdawniejszych czasów świątyni jest gotyckie sklepienie z XIV wieku znajdujące się do dziś w prezbiterium. Wnętrze tego kościoła zdobi ciekawa polichromia, wykonana w latach 60. XX wieku. Wśród zabytków sakralnych we wnętrzu tej świątyni wyróżnia się neogotycki ołtarz główny z XIX wieku oraz XX-wieczne ołtarze boczne, będące już przykładem stylu neobarokowego. Warto tu również zajrzeć do kaplicy, w której znajduje się obraz Matki Bożej Bolesnej. W rejonie Bobowej wizerunek ten otoczony jest silnym kultem już od połowy XIX wieku.
Drugim ważnym zabytkiem sakralnym miasteczka jest kościół św. Zofii. W odróżnieniu od kościoła parafialnego, ten zachował swą pierwotną, średniowieczną formę. Wzniesiony w drugiej połowie XV wieku jest jednym z cenniejszych zabytków w tej części Polski. Otoczony jest przyporami, z których jedna ozdobiona została gotycką kropielnicą – najprawdopodobniej fragmentem dawnej chrzcielnicy. Koniecznie trzeba zajrzeć do wnętrza tej świątyni, w której zachowały się fragmenty malowideł ściennych z XV wieku. Wyposażenie wnętrza reprezentowane jest głównie przez styl barokowy, jednak nie brak i starszych zabytków. Tym najcenniejszym jest obraz umieszczony w ołtarzu głównym. Wykonany najprawdopodobniej w początkach XVI wieku przedstawia św. Zofię z córkami i jest pięknym przykładem malarstwa późnego gotyku.
Śladem społeczności żydowskiej
Bobowa znana jest też jako ważne miejsce dla społeczności żydowskiej. Do dziś Bobowa jest ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym dla chasydów. Skąd wzięli się Żydzi w tym miasteczku? Ich osadnictwo w Bobowej zapoczątkowane zostało w latach 30. XVIII wieku przez ówczesnego właściciela miasta – Michała Jaworskiego. Chciał on ożywić miejscowy handel, a społeczność żydowska miała mu to umożliwić. W efekcie lokalny handel dość szybko został przejęty przez kupców żydowskich, co często stawało się przyczyną napięć w lokalnej społeczności. Jak się okazało, sprowadzeni do Bobowej Żydzi dość szybko stworzyli silną i zwartą społeczność. Już w II połowie XVIII wieku wznieśli oni synagogę, wkrótce też Bobowa stała się jednym z najważniejszych ośrodków ruchu chasydzkiego na ziemiach polskich. Ważnym okresem w dziejach miejscowej społeczności żydowskiej był koniec XIX wieku, kiedy do Bobowej przybył pierwszy cadyk – Salomon ben Natan. Jego grób znajdujący się na miejscowym cmentarzu do dziś jest ważnym celem pielgrzymek chasydów. To dzięki niemu na przełomie XIX i XX wieku Bobowa stała się ważnym miejscem pielgrzymek, do którego wyjątkowo chętnie zaglądali Żydzi z Europy Wschodniej. O tym, jak szybko rozwijała się gmina i społeczność żydowska, najlepiej świadczą statystyki. Wynika z nich, że w okresie międzywojennym Żydzi stanowili aż 70% mieszkańców miasteczka. Kres miejscowej społeczności przyniosła II wojna światowa. W 1942 roku powstało tutejsze getto, wiadomo też, że w tym roku doszło do pierwszych egzekucji. Getto w Bobowej istniało do sierpnia 1942 roku. W trakcie jego likwidacji większość Żydów rozstrzelano, część trafiła do zakładów pracy w pobliskiej Bochni. Po wojnie po tak licznej niegdyś społeczności żydowskiej pozostały jedynie dwie pamiątki: kirkut oraz synagoga.
Synagoga znajduje się tuż przy rynku, zatem jej zwiedzenie nie jest żadnym problemem. Wzniesiona w połowie XVIII wieku w stylu barokowym jest obecnie jednym z najcenniejszych zabytków tego typu na ziemiach polskich. Odnowiona po II wojnie światowej, znajduje się obecnie pod opieką Gminy Wyznaniowej w Krakowie. Kirkut znajduje się poza centrum miasta, na stoku wzgórza znanego z malowniczej scenerii. Na jego obszarze znajduje się ohel, do którego pielgrzymują chasydzi, można tu ujrzeć także wiele cennych macew.
Z wizytą w dworku
Wędrując po Bobowej warto też odwiedzić miejscowy dworek. Był on własnością Długoszowskich, którzy pod koniec XIX wieku stali się właścicielami miasta. Ta ciekawa, klasycystyczna budowla sięga swą historią XVII wieku, jednak swą obecną formę uzyskał w początkach XIX stulecia. Ten ciekawy zabytek obecnie pozostaje nieco zapomniany i powoli niszczeje, a ze względu na zły stan jego zwiedzanie jest w chwili obecnej niemożliwe.
Bobowskie koronki
Bobowa znana jest też z koronek, produkowanych tu tradycyjną metodą klockową. Były one doskonale znane już w XVIII wieku, a na przełomie XIX i XX wieku odnosiły wielkie sukcesy na międzynarodowych wystawach. W miasteczku do dziś organizowane są tak ważne imprezy, jak Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej, a w miejscowej galerii można podziwiać najpiękniejsze przykłady takich wyrobów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here