Błogosławiona Salomea i jej kult

0
1144

Salomea – urodzona na Wawelu w 1211 roku, zmarła w Skale 10 listopada 1268 roku. Dziewicza małżonka Kolomana, króla Halicza, wielkorządcy Sławonii – Dalmacji, od 1241 roku wdowa, od 1245 roku klaryska i założycielka klasztorów w Zawichoście i Skale. Beatyfikowana przez papieża Klemensa X w 1672 roku.

Salomea była pierwszym dzieckiem księcia krakowskiego Leszka Białego i Grzymisławy. Na zamku wawelskim nie przebywała długo, bo już jako dziecko została przyrzeczona Kolomanowi, synowi króla Węgier, Andrzeja II. Umowę małżeńską podpisali król Andrzej i książę Leszek w 1214 roku podczas spotkania na Spiszu. Tak więc Salomea, mając zaledwie trzy lata, została włączona w politykę międzynarodową. W 1218/1219 roku wysłano ją na dwór węgierski.

Tymczasem papież Innocenty III zgodził się na koronację Kolomana na króla Halicza. Dokonał jej na Węgrzech w pierwszej połowie 1219 roku arcybiskup Ostrzyhomia Jan. Jesienią 1219 roku ruszyła na Halicz wyprawa węgierska, posiłkowana przez księcia Leszka. Halicz został opanowany. Jedenastoletni Koloman wraz z Salomeą objął tron halicki. Niestety na krótko, bo już wiosną 1221 roku Mścisław, książę ruski, zdobył Halicz, a Kolomana i Salomeę uwięził. Dopiero po zawarciu porozumienia między królem Węgier i księciem Mścisławem, pod koniec 1221 roku, młodociani więźniowie zostali uwolnieni i udali się na Węgry. Król Andrzej powierzył im zarządzanie terytorium Sławonii, Dalmacji i Kroacji. W rządach krajem byli wierni królowi, jak i papieżowi. Starali się o ścisłe współdziałanie państwa z Kościołem. Wierności tej Koloman dowiódł w 1241 roku, podczas najazdu Tatarów, gdy razem ze swymi Słoweńcami dołączył do wojsk węgierskich. Ciężko ranny w przegranej przez chrześcijan bitwie nad rzeką Sajo – zmarł.

Salomea w wieku 30 lat została wdową. Wróciła do Polski, gdzie żyła jeszcze jej matka Grzymisława, a na tronie w Sandomierzu zasiadał jej młodszy brat Bolesław Wstydliwy, z którym łączyły ją bardzo serdeczne więzy. Owiana żarliwością religijną, Salomea zapragnęła całkowicie poświęcić się Bogu w franciszkańskim życiu zakonnym.

Książę Bolesław umożliwił siostrze spełnienie marzeń. Na miejsce klasztoru klarysek wybrano Zawichost, blisko Sandomierza. Oparciem duchowym stali się franciszkanie, niedawno przybyli do Polski z czeskiej Pragi. Również z Pragi Salomea sprowadziła siostry zakonne, które utworzyły pierwszą wspólnotę klarysek na ziemiach polskich. Podczas kapituły franciszkanów w Sandomierzu w 1245 roku prowincjał Rajmund przyjął Salomeę do zakonu, oblekając ją w habit franciszkański, a biskup krakowski Prandota poświęcił ją na mniszkę.

W Zawichoście narażonym na najazdy litewskie, ruskie i tatarskie nie można było bezpiecznie żyć, oddawać się modlitwie i kontemplacji. Dlatego Bolesław, za radą biskupa Prandoty i wielmożów krakowskich, postanowił przenieść klasztor do odległej o trzy mile od Krakowa Skały – tzw. „Kamienia Św. Maryi”. Gdy ukończono budowę nowego klasztoru Salomea zgromadziła tam całą wspólnotę – w 1264 toku klaryski z Zawichostu przybyły do Skały. O znaczeniu klasztoru w Skale świadczy fakt, że w roku 1267 legat papieski Gwido nadał wiernym odpusty za pielgrzymkę do klasztoru skalskiego oraz że pod koniec tego roku Salomea założyła w Skale miasto na prawie niemieckim.

Salomea zmarła w 1268 roku. Tymczasowo została pochowana w klasztorze skalskim, a 22 maja 1269 roku jej brat urządził uroczyste przeniesienie ciała do grobowca w kościele franciszkanów w Krakowie, gdzie do dzisiaj spoczywa.
Błogosławiona Salomea pozostała w pamięci zwłaszcza jako pustelnica, gdyż w Skale na brzegu Grodziska znalazła sobie ponurą jaskinię i na siedem lat przed śmiercią przeniosła się do niej, aby żyć jako pustelnica. Pustelnia dziś istniejąca w Skale – Grodzisku nawiązuje do tej tradycji, a zbudował ją w XVII wieku ksiądz Sebastian Piskorski, profesor Akademii Krakowskiej.

Kult Salomei szybko się rozpowszechniał w Polsce, na Rusi, na Węgrzech, w Czechach i na Śląsku. Uroczyste przeniesienie jej ciała ze Skały do Krakowa było nie tyle obrzędem pogrzebowym, co raczej hołdem dla świętej. Oprócz grobu głównymi ośrodkami kultu Salomei pozostają: klasztor sióstr klarysek w Krakowie, Skała z pustelnią Grodzisko oraz parafia Zawichost.

Starania o beatyfikację Salomei osiągnęły pomyślny skutek w 1672 roku. Jako błogosławiona znalazła się w kalendarzu całego Kościoła w Polsce. Jej święto obchodzone jest w dniu 19 listopada.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here