Emocje – przyjaciel czy wróg?

0
1128
emocje
emocje

Emocje – przyjaciel czy wróg?

Emocje towarzyszą każdemu z nas, jednak to jak sobie z nimi radzimy decyduje o tym, jak wygląda nasze życie. Niektórzy traktują je jak wroga, który odbiera im kontrolę, inni zaś jak cenne drogowskazy. Która strategia jest lepsza dla zdrowia? Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Emocje pełnią ważną rolę informacyjną. Ostrzegają o niebezpieczeństwie, pomagają podejmować decyzje i określać, co jest ważne lub nie, skłaniają do działania lub ucieczki. W niektórych sytuacjach dają lepsze wskazówki niż rozum, gdyż nie każda sytuacja da się objąć rozumem. Dlatego tak ważne jest, aby stworzyć pomost pomiędzy rozumem i sferą emocjonalną.

Sfery emocjonalna, fizyczna i umysłowa są systemem naczyń połączonych. Przeżywane emocje mają wydźwięk w naszym ciele. Przykładem braku współpracy umysłu z emocjami są zniekształcenia poznawcze. Powodują one, że to co “widzimy” i odczuwamy jest nieadekwatne do sytuacji i ma niewiele wspólnego z rzeczywistością.
Bywa, że nie chcąc przeżywać trudnych emocji, tłumimy je, nie zdając sobie sprawy z tego, jakie wiele energii nas to kosztuje. Życie w stresie i długotrwałym napięciu prędzej czy później przełoży się na samopoczucie. Gdy w trudnym okresie nie zadbamy w porę o swoje zdrowie emocjonalne, zapłacimy za to cenę.

Warto pamiętać, że trudno mówić o emocjach “negatywnych” i “pozytywnych”, gdyż zarówno jedne jak i drugie pełnią swoje role. Opierają się one na ocenie poznawczej zdarzeń i ustosunkowują daną osobę do przedmiotu czy sytuacji. Wyróżnia się emocje podstawowe i pośrednie. Cztery najczęściej odczuwane emocje podstawowe to: radość, smutek, lęk, złość.

emocje uczucia zlosc
emocje uczucia zlosc

Złość jest postrzegana jako “negatywna”, ale pełni ważną funkcję ostrzegawczą, że dzieje się coś niedobrego dla nas. Mobilizuje nas do działania zapobiegawczego. Złości często towarzyszą poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, a w efekcie chęć odwetu. Jednakże pojawia się ona wtedy, gdy nam na czymś zależy. W innym wypadku pozostalibyśmy obojętni. Złość dodaje energii. Warto ją wykorzystać w konstruktywny sposób do realizacji celów. Ważne jest, aby broniąc siebie wyrażać opinie spokojnie na tyle, na ile jest to możliwe. Agresywny atak może tylko pogorszyć sytuację.

Lęk jest najbardziej pierwotną emocją. W toku ewolucji wykształciły się w człowieku trzy reakcje przystosowawcze w sytuacji zagrożenia: walka, ucieczka i bezruch. Bojąc się ataku szykujemy się do walki. Natomiast jeśli ocenimy, że przeciwnik jest zbyt silny, by go pokonać, wybieramy ucieczkę. Bezruch wybieramy, gdy mamy nadzieję, że napastnik nas nie zauważy. Jedną z funkcji lęku jest, podobnie jak w przypadku złości, mobilizacja do działania. Traumatyczne przeżycia niestety mogą doprowadzić do stanów lękowych. Wtedy często odczuwany lęk przestaje pełnić funkcję informacyjną, gdyż ma podłoże w sytuacjach z przeszłości, nie odnosząc się do chwili obecnej. Receptą w takiej sytuacji jest zrobienie tego, czego się tak bardzo boimy i przekonanie się, że nasze obawy się nie sprawdziły. Dostarczenie sobie pozytywnych dowodów jest kluczowe w radzeniu sobie z lękiem.

smutek uczucie
smutek uczucie

Również nieprzyjemny dla człowieka jest smutek. Trwale obniżony nastrój prowadzi do depresji, dlatego warto wiedzieć, jakie wzorce myślenia są niszczące. Przyczynami smutku są między innymi myśli samokrytyczne, negatywne podejście do życia i przeświadczenie, że jest się za mało dobrym, bezwartościowym. Takie schematy myślowe powstają, gdy spotyka nas krzywda, traumatyczne przeżycia, gdy doświadczamy często niesłusznej krytyki w okresie dzieciństwa. Konstruktywny smutek ma również korzyści. Odbiera energię, żeby zatrzymać się i poświęcić sobie czas, zobaczyć, co dzieje się w naszym wnętrzu. Jest potrzebny, by skonfrontować się z wyidealizowanym obrazem świata i zaakceptować jego dualność.

Radość jest najbardziej pożądaną emocją. Trudno się temu dziwić, można wyliczać korzyści jakie z niej płyną. Czując radość mamy więcej chęci do zabawy jak i działania, budzi się w nas kreatywność, poszerzają się nasze horyzonty myślowe. Dzięki niej możemy budować lepsze i bardziej trwałe relacje z ludźmi, lepiej radzimy sobie z trudnościami, a życie staje się fascynującą przygodą.

Zdarza się, że boimy się przeżywać silne emocje z obawy, że mogłyby zawładnąć naszym życiem. W rzeczywistości to tłumienie ich odbiera nam siły. Na co dzień często nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele energii zużywamy na tłumienie emocji będąc w pracy, a nawet w kontakcie z bliskimi. Własnych emocji i potrzeb pomaga innym nas zrozumieć. Dzięki temu możemy budować bliższe relacje z osobami, na których nam zależy.
Tłumienie ma miejsce, gdy nie chcemy dopuścić do siebie przykrych doznań. Aby zwiększyć świadomość tego, co dzieje się w naszym świecie emocjonalnym można zadawać sobie następujące pytania: ”Skąd wzięła się ta emocja? Na co reaguję? Co mi to mówi?” Kluczem do poznania własnych reakcji jest akceptacja wszystkich emocji.

uczucia skrywaja sie w sercu
uczucia skrywaja sie w sercu

W czasach rozwoju osobistego i wyścigu szczurów trudno dać sobie prawo do przeżywania pełnej gamy odczuć. Stykamy się z przekonaniem, że tylko słabeusze są smutni, podczas gdy wszystkie emocje są po prostu ludzkie, potrzebne i mają pełnią konkretne role.
Jeśli czujemy, że potrzebujemy wsparcia w dokładniejszym zapoznaniu się z własnymi reakcjami emocjonalnymi warto zasięgnąć pomocy specjalistów: psychologa, terapeuty, psychiatry. Badania pokazują, że obecnie w Polsce co czwarta osoba choruje na depresję. Depresja stała się chorobą cywilizacyjną, a psychiatrzy najczęściej w swojej pracy zajmują się leczeniem depresji lub nerwic. Pomimo wciąż rozwijającej się dziedziny psychologii i wielu możliwości jakie ona daje, utarte stereotypy sprawiają, że często decydujemy się szukać fachowej pomocy, gdy jest już bardzo źle. Warto odważyć się na konsultacje, gdy tylko zauważymy niepokojące nas symptomy, gdyż znacznie ułatwi to i przyspieszy powrót do zdrowia emocjonalnego.

Reasumując, emocje grają bardzo ważną rolę w życiu. Dając sobie prawo do przeżywania ich pełnej gamy, dbamy o swoje zdrowie, swoją przestrzeń osobistą i dajemy sobie szansę na kreowanie pełniejszego przeżywania życia.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here