Kalisz i okolice

0
2279

Największym atutem południowo wschodniej Wielkopolski są liczne zabytki oraz bardzo długa i ciekawa historia. Główną atrakcję regionu stanowi bez wątpienia Kalisz, uważany za najstarsze miasto w Polsce (udokumentowane 1800 lat istnienia). Poza tym warto zobaczyć zamek w Gołuchowie w stylu renesansu francuskiego, dworek Marii Dąbrowskiej w Russowie oraz Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku. W małych miejscowościach cieszą oko drewniane wiejskie kościółki.

Kalisz
Dzisiejszy 110- tysięczny Kalisz to drugie co do wielkości miasto Wielkopolski i pod wieloma względami wicelider regionu. Klaudiusz Ptolemeusz – aleksandryjski geograf – w II w n.e. wymienił nazwę Calisia w swoim dziele pt. Geografia (lub Zarys Geografii), dzięki czemu Kalisz ma najstarszy w Polsce rodowód pisany, czym, ma się rozumieć, na każdym kroku się szczyci.

W 1314 r. Władysław Łokietek ustanowił miasto stolicą księstwa. Od 1389 roku staniała tu filia Akademii Krakowskiej, a niecałe 200 lat później jezuici założyli seminarium i kolegium. Dobre czasy skończyły się w połowie XVII w, potop szwedzki, później wojna północna i jeszcze parę innych oraz ciągnące się za nimi zarazy osłabiły miasto. Po okresie rządów pruskich i przynależności do Księstwa Warszawskiego w 1815 roku Kalisz dostał się pod panowanie rosyjskie. Nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu lekkiego, głównie włókienniczego. W 1878 roku Arnold Fibiger założył tutaj fabrykę fortepianów.

Pośrodku rynku stoi okazały ratusz zbudowany w stylu neorenesansowym w latach 1920-1925. Wzniesiono go na planie kwadratu, z wewnętrznym dziedzińcem i wysoką wieżą, efektownie podświetloną po zmroku. Pierwszy gotycki ratusz stanął już w XV wieku. Odbudowany po pożarze w latach XX, przetrwał do I wojny światowej.

Na północ od rynku, przy ulicy Kanonickiej, wzniesiono katedrę św. Mikołaja. Powstała w 1254 roku za pieniądze księcia Bolesława Pobożnego. Wnętrze jest utrzymane w stylu gotycko-barokowym. Część polichromii i witraży wykonał Włodzimierz Tetmajer ( kaplica MB Pocieszenia) Do ciekawostek należy fakt, że w 1838 roku został tu ochrzczony Adam Asnyk. W barokowym ołtarzu głównym z1662 roku wisi kopia obrazu Rubensa „Zdjęcie z Krzyża”. Oryginał bynajmniej nie jest w Rijksmusem w Amsterdamie – do niedawna był tutaj, jednak w nocy z 13 na 14 XII 1973 roku spłonął w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Niedaleko rynku rozciąga się plac świętego Józefa. Od parku oddziela go późnobarokowa kolegiata Wniebowzięcia NMP z 1790 roku, najważniejszy zabytek Kalisza, zbudowany na miejscu drewnianego, a następnie gotyckiego kościoła. Świątynia została podniesiona do rangi bazyliki mniejszej.

W bogatym barokowo-rokokowym wnętrzu nie pożałowano złota. W kaplicy świętego Józefa umieszczono obraz Świętej Rodziny, ofiarowany kościołowi w 1670 roku, w podziękowaniu dla świętego Józefa za cudowne ozdrowienie. W następnym wieku oficjalnie uznano go za cudowny.

W świątyni wyróżnia się prezbiterium i zakrystia. W skarbcu jest m.in. Gotycki kielich z 1363roku, prezent Kazimierza Wielkiego, tzw. patera kaliska – dar Mieszka III Starego dla klasztoru w Lądzie
Niedaleko kolegiaty, bokiem do ul.Kolegialnej, wznosi się klasycystyczny budynek z imponującym portykiem, przebudowany w latach 1824-1825. Jest to dawny pałac arcybiskupów gnieźnieńskich, mieszczący obecnie biura administracji państwowej. Pierwszy dwór arcybiskupów istniał w Kaliszu już w 1353 roku.

Za kolegiatą, obok wejścia do parku, przebiegały kiedyś mury miejskie z wieżami. Pozostała po nich m.in. XIV-wieczna Baszt Dorotka. W przeciwieństwie do większości tego typu budowli, nie jest okrągłą, ale powstałą na planie półokręgu. Od 1992 roku ma w niej siedzibę kaliskie bractwo kurkowe. W przeszłości Dorotka służyła za wiezienie dla kobiet lekkich obyczajów, stąd wywodzi się jej dawna nazwa -Baszta Więzienna
Kościół i klasztor Franciszkanów stoją na południe od rynku (dojście ul. św. Stanisława), nad Prosną. Kościół powstał jako gotycka bazylika w połowie XIII wieku na polecenie księcia Bolesława Pobożnego. Klasztor wzniesiono sto lat później. W XIV wieku świątynię przebudowano na kościół halowy. We wnętrzu przyciąga wzrok późnobarokowy ołtarz główny oraz ambona w kształcie łodzi z 1862 roku.

Chcąc przejść na lewy brzeg przepływającej przez Kalisz Prosny, warto skorzystać z zabytkowego mostu Kamiennego (z rynku prowadzi do niego ul.Śródmiejska).Zbudowano go w latach 1815-1825 na polecenie cara Aleksandra I (most ma drugą nazwę:Aleksandryjski). Jednołukową budowlę zaprojektował S. Szpilowski. Konstrukcję mostu wzniesiono z kamienia, opierając ją na ponad stu dębowych palach wbitych w dno rzeki . Wcześniej kaliszanie przeprawiali się w tym miejscu przez Prosnę, korzystając z drewnianego mostu Wrocławskiego.
Siedziba Muzeum Ziemi Kaliskiej stoi za Kanałem Rypnikowskim (ul. Kościuszki 12). Pierwszą wystawę zorganizowano w 1900 roku w salach ratusza.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here