Niezwykłe uzdrowiska: Krzeszowice

0
2547
Uzdrowisko w Krzeszowicach
Uzdrowisko w Krzeszowicach

Dawniej było to słynne podkrakowskie uzdrowisko. Dziś znacznie częściej niż kuracjusze zaglądają tu wycieczki, dla których tutejsze zabytki są nie lada atrakcją. Krzeszowice, choć straciły na znaczeniu, nadal mogą zachwycić swym pięknem. Co warto wiedzieć na ich temat? Na jakie zabytki warto zwrócić uwagę podczas wizyty w tym modnym niegdyś kurorcie?

Krzeszowice
Krzeszowice

Położone nad rzeką Krzeszówką miasto jest jednym z najważniejszych ośrodków miejskich na terenie Rowu Krzeszowickiego. Nadal prowadzona jest tu (na niewielką skalę) działalność uzdrowiskowa, choć znacznie większe znaczenie dla współczesnej gospodarki ma tu turystyka. Założona w połowie XIII wieku wieś aż do początku XVII stulecia była własnością kapituły krakowskiej. Później Krzeszowice były własnością kolejnych rodów, które władały jednocześnie zamkiem Tenczyn w pobliskiej wsi Rudno. Byli wśród nich Tęczyńscy, byli i Czartoryscy, Lubomirscy oraz Potoccy. Ważną datą w dziejach Krzeszowic okazał się rok 1625. Tę datę wiele osób uznaje za początki uzdrowiskowej działalności w tym miejscu.
To właśnie wtedy odkryte zostały wyjątkowe właściwości tutejszych wód. Zanim jednak Krzeszowice rozwinęły się i zaczęły funkcjonować jako „prawdziwe” uzdrowisko, minęło sporo czasu. Najlepszy okres to wiek XVIII i XIX, a w szczególności czasy Augusta Czartoryskiego i jego córki – Izabeli. To właśnie dzięki nim powstały w Krzeszowicach pierwsze łazienki oraz dom zdrojowy, znany obecnie jako pałacyk Vauxhall. Do rozbudowy uzdrowiska w I połowie XIX wieku przyczynił się też znacznie Artur Potocki. W jego czasach Krzeszowice przemieniły się z piękną osadę o charakterze miejskim, a na ich terenie pojawiło się wiele wspaniałych budowli.
Jedną z tych najbardziej znanych są łazienki „Zofia”. Niestety pomyślny rozwój Krzeszowic jako kurortu został wkrótce zahamowany, a to z powodu odkrycia wód leczniczych w Swoszowicach koło Krakowa. Jako uzdrowisko Krzeszowice dość szybko straciły na znaczeniu, a konkurencja okazała się dla nich ogromnym problemem. Ponowne zainteresowanie Krzeszowicami nastąpiło w latach 50. XX wieku, kiedy to zaczęto promować tutejsze ośrodki rehabilitacyjne.

Pałac Vauxhall w Krzeszowicach
Pałac Vauxhall w Krzeszowicach

Co warto zobaczyć w Krzeszowicach?
Z pewnością na uwagę zasługuje rynek, którego obecny kształt jest pamiątką z początków XIX stulecia. Jego największą ozdobą jest pałacyk Vauxhall, dom uzdrowiskowy wzniesiony w czasach Izabeli Czartoryskiej. Ciekawie prezentuje się wzniesiony w I połowie XIX kościół parafialny. To neogotycka, murowana budowla, zbudowana w miejscu poprzedniego, drewnianego kościółka. Jego fasada ozdobiona jest herbami Potockich i Branickich, a we wnętrzu uwagę przyciąga ołtarz główny. Mieści się w nim obraz przedstawiający „Hołd Trzech Króli”, namalowany pod koniec XVI wieku. Można tu również zobaczyć renesansowy nagrobek Sebastiana Lubomirskiego, który do kościoła w Krzeszowicach został przeniesiony z Krakowa. Warto też zwrócić uwagę na łazienki „Zofia” oraz na „Zdrój Główny”.

Wycieczki zaglądające do Krzeszowic chętnie odwiedzają tutejszy park krajobrazowy. Na jego terenie znajdują się dwie ciekawe budowle. Pierwszą z nich jest Stary Pałac z początków XIX wieku oraz Nowy Pałac Potockich z połowy XIX wieku. Sam park powstał w połowie XIX stulecia, a jego piękne aleje są ulubionym miejscem spacerów do dziś. Z pewnością w czasie spacerów po Krzeszowicach warto zajrzeć na miejscowy cmentarz, gdzie w neogotyckiej kaplicy spoczywa generał Józef Chłopicki – jeden z przywódców powstania listopadowego. Choć zmarł w Krakowie, jako jeden z najważniejszych kuracjuszy Krzeszowic właśnie tu doczekał się wspaniałego mauzoleum.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here