Urlop rodzicielski – nowa instytucja prawna

0
788

Urlop rodzicielski został wprowadzony Ustawą z dnia 28 maja 2013 roku o zmianie ustawy – kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawodawca wprowadzając urlop rodzicielski miał przede wszystkim na celu ułatwienie rodzicom wychowania nowo narodzonego dziecka w pierwszym roku jego życia, a następnie zbudowanie odpowiednich więzi psychicznych z dzieckiem. Urlop rodzicielski przyznawany jest na wniosek pracownika złożony w formie pisemnej nie później niż 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia urlopu rodzicielskiego.

Urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom w wymiarze do 26 tygodni i jest niezależny od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Minimalny okres, na który jest on udzielony danej osobie, nie może być krótszy niż 8 tygodni. Urlop ten może być wykorzystany w częściach (każda z nich nie może być jednak krótsza niż 8 tygodni i powinna następować jedna po drugiej) lub jednorazowo. Dopuszcza się możliwość skorzystania z urlopu rodzicielskiego dwojgu rodzicom równolegle, jednak w takim wypadku łączny wymiar urlopu nie może przekroczyć 26 tygodni. Urlop rodzicielski przysługuje rodzicom naturalnym dziecka oraz rodzicom zastępczym, z wyjątkiem zawodowych rodzin zastępczych.

Pracownik przebywający na urlopie rodzicielskim jest chroniony zarówno przed wypowiedzeniem umowy o pracę, jak i przed rozwiązaniem stosunku pracy. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika i reprezentująca go zakładowa organizacja związkowa wyrazi na to zgodę. Ustawodawca przewidział ponadto dla pracowników korzystających z urlopu rodzicielskiego, prawo do łączenia tego urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego urlopu, jednak w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Podjęcie pracy następuje na pisemny wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy. Pracodawca ma obligatoryjny obowiązek uwzględnienia takiego wniosku. Przysługuje mu jednak prawo odmowy – w sytuacji, gdy nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie odmowy powinien zawiadomić pracownika pisemnie. Ponadto pracodawca jest obowiązany dopuścić pracownika do pracy po zakończeniu urlopu rodzicielskiego – na dotychczasowym stanowisku, a gdy nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed pójściem na urlop lub na innym stanowisku, odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym pracownika.

Za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje pracownikowi zasiłek macierzyński. Wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego wynosi 60% podstawy wymiaru (art. 31, ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa). W przypadku, gdy pracownica wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a także bezpośrednio po nim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze oraz urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, zasiłek ten będzie wynosił 80% podstawy wymiaru.

Źródło:
1. Wujczyk M., Urlop rodzicielski – nowa instytucja ochrony rodzicielstwa. „Polityka Społeczna” 2014 nr 2, s. 21-24.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here